Kayserito Haber

Tır Karnesi İşlemleri


TIR Karnesi uluslararası kara taşımacılığını dolayısıyla uluslararası ticaretin kolaylaştırılmasını sağlayan bir gümrük transit belgesidir.

Eşya, TIR Karnesi himayesinde hareket noktasındaki gümrük idaresinden, varış noktasındaki gümrük idaresine kadar bir prosedür altında taşınır ve bu prosedüre TIR Sözleşmesi kapsamında "TIR taşıması" denir.

Her bir TIR Karnesinin farklı bir referans numarası vardır. İhtiva ettiği sayfa sayısına göre 4, 6, 14 ve 20 yaprak olmak üzere çeşitlere ayrılmıştır. Karne sayfa sayıları, hareket, varış ve transit olarak geçilecek ülke ve/veya gümrük idaresi sayıları göz önüne alınarak, farklı basılmıştır. Bunun için, TIR karnesi açılırken, karneye işlem yapacak olan hareket, transit ve varış gümrük idareleri sayısı hesaba katılmalıdır. Örneğin 6 yapraklı bir TIR Karnesi 6 gümrük idaresi arasında kullanılabilir.

TIR Karnesi tek bir TIR taşıması için düzenlenir. Eşya hareket, transit ve varış gümrüklerine TIR Karnesi ile beraber sunulur. TIR Karnesi usulüne uygun olarak ilgili gümrük idaresine onaylatılır. Bu işlemden sonra TIR Karnesi kefil kuruluşa iletilmek üzere, TIR işlemlerinin yürütüldüğü Odamıza iade edilir.

TIR Karneleri Birliğimiz adına TIR işlemlerini yürütmekle görevlendirilen Odamız tarafından dağıtılır. Karne hamilleri TIR işlemlerini yalnızca bu odalardan tercih edeceği birisi ile yürütür.

TIR Sisteminin Amacı ve Faydaları

TIR Sistemi, Gümrük mührü altında uluslararası eşya taşımacılığını maksimum kapsamda kolaylaştırmayı planlar. Sistem, ülkeleri transit geçebilmek için gerekli olan ve risk sayılan gümrük vergi ve resimlerini kapsayan garantileri sağlar. Gümrük makamları ve uluslararası tüccar toplulukları arasındaki sorumlulukları dengeler.

 

TIR Sistemi, uluslararası eşya taşımacılığındaki farklı paydaşlara aşağıdaki faydaları sunar

Ticareti ve taşımacılığı kolaylaştırmak

Sınır geçişlerindeki gecikmeleri önler; formaliteleri azaltarak taşıma maliyetini düşürür.

Standart kontrollerin uygulanması ve standart belgelerin kullanılmasıyla geçişleri kolaylaştırır; ve sonuç olarak Uluslararası ticaretin gelişmesini teşvik eder.

 

Taşıma sektörü için

Eşyanın uluslararası sınırları geçerek bir yerden başka bir yere en az müdahale ile taşınmasını sağlar

Gecikmeler ve geçiş maliyetleri azalır

Belgeler basitleştirilmiş ve standartlaştırılmıştır

Geçiş sınırlarında gümrük garanti depozitosu vermeye gerek yoktur.

Gümrük Makamları için

Uluslararası eşya taşımacılığı sırasında risk sayılan gümrük vergi ve resimleri 60.000 Avro ‘ya kadar garanti altına alınmıştır

Eşyanın geçişlerinde muayene ihtiyacını azaltır

Gümrük kontrolünü ve dokümantasyonu kolaylaştırır

İthalat ve ihracat için iç gümrükleme noktalarını kullanarak Gümrük personeline daha verimli çalışma imkanı sağlar

ADAYLARIN SİSTEME KABULÜ VE İHRACI

TIR sistemine giriş şartları

  1. 10 araç şartı. (C1, C3 ve R2 için geçerli değil)
  2. A) 30.000,-€ nakit veya kesin ve süresiz teminat mektubu  
    B) 75.000,- TL.sı nakit veya kesin ve süresiz teminat mektubu (Teminat Mektubunun Konusu: “TIR Sistemine kabul teminatı” olmalıdır.) 
    ⚠R2 Yetki Belgesi Sahibi firmaların, TIR Sistemine kabulü için 50.000 USD nakit veya banka teminat mektubu vermeleri gerekmektedir. Her 50.000 USD teminat karşılığı için 25 adet TIR karnesi kontenjanı tanınır.
  3. TIR sistemine müracaat ücretinin yatırıldığını gösterir banka dekontu. (500,- TL.nakit, T.İş Bankası Akay şubesi 225-5 no.lu hesap)
  4. 3 adet TIR Sistemine Kabul Talepnamesi. (Birlikten veya TIR Odasından alınacak)
  5. 3 adet noter tasdikli Taahhütname. (Birlikten veya TIR Odasından alınacak)
  6. 3 adet Yetki Belgesi fotokopisi (C1, C2, C3, L2, M3 veya R2 Yetki Belgesi)
  7. Karne hamili ortaklarının ve/veya yönetim kurulu üyelerinin her biri için: 
    A) Tasdikli nüfus kayıt belgesi, (3 nüsha), 
    B) Tasdikli ikametgah belgesi (3 nüsha), 
    C) Son altı ay içinde alınmış adli sicil kaydı ve adli sicil arşiv kaydı (3 nüsha), Bu maddede belirtilen belgeler; anonim şirketin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü ile anonim şirketin yüzde ondan fazla hissesine sahip gerçek kişi ortaklarından ve anonim şirketin yüzde ondan fazla hissesine sahip tüzel kişilerin yüzde elliden fazla hissesine sahip gerçek kişi ortaklarından talep edilir. Ayrıca, bu belgeler kooperatiflerin müdürleri ile limited şirketlerin ortak olmayan müdürlerinden de talep edilir.
  8. Firma yetkilisince imzalanmış 3 adet İlave Taahhütname ve noter tasdikli imza sirküleri sureti
  9. 3 adet Oda Sicil Kayıt Sureti
  10. 3 Adet Firma Bilgi Formu (posta kodu mutlaka yazılacak)
  11. 3 adet Sicil Gazetesi fotokopisi
  12. Son iki yıla ait onaylı mali tabloları (Vergi Dairesi, Yeminli Mali Müşavir veya Bağımsız Denetim Şirketi) ve Yeminli Mali Müşavir ya da Bağımsız Denetim Şirketi raporu veya yeni kurulan şirketler için mali tabloları ve sermaye raporu dikkate alınarak hazırlanacak Yeminli Mali Müşavir ya da Bağımsız Denetim Şirketi raporu
  13. Yetki belgesi çeşidine uygun mesleki yeterlilik belgesi/belgeleri

 

C1 yetki belgesi sahiplerinden herhangi bir mesleki yeterlilik belgesi talep edilmez. C2, L2, M3, R2 yetki belgesi sahiplerinin, en az birer adet (ÜDY3) üst düzey yönetici ve (ODY3) orta düzey yönetici türü mesleki yeterlilik belgesini, C3 yetki belgesi sahiplerinin de, en az bir adet orta düzey yönetici türü mesleki yeterlilik belgesini ibraz etmesi gerekmektedir.

İlgili firma eksiksiz olarak hazırladığı bu belgeleri bağlı olduğu Ticaret Odasına ibraz ederek, gereğinin yapılabilmesi için müracaat dosyasının Birliğimize gönderilmesini talep eder.

Başvurunun yapıldığı oda tarafından, adayın işletme merkezinde bizzat kontrol ve araştırma yapıldıktan sonra, bu belgelerin tamamı, adayın taşıma kapasitesi, mali yapısı, kurumsal durumu ve yeterliliği, ortaklarının ve yetkililerinin ticari itibarı, mesleki yeterliği, banka ve finans kurumları nezdindeki mali itibarları hakkında gerekli araştırmalar yapılarak, hazırlanan rapor, Oda Yönetim Kuruluna sunulur ve onaydan sonra müracaat dosyası bir yazı ekinde Birliğe intikal ettirilir.

⚠Başvuru sahibi firma, hazırladığı dosyanın bir fotokopisini, kendisinde muhafaza edecektir.

 

TIR SİSTEMİNE GİRİŞ TEMİNATLARI

Kabul teminatı

TIR Sistemine dahil edilmesini talep eden her aday karne hamili, müracaatı sırasında kabul teminatını sunmak ve teminat miktarında Birlik Yönetim Kurulu Kararıyla sonradan yapılacak tüm değişikliklere de riayet etmek zorundadır.

Aşağıdaki seçeneklerden biri tercih edilmek suretiyle, bu seçeneklerde belirtilen nitelik ve miktarlarda kabul teminatı verilmek zorundadır.

30.000,- Euro nakit veya kati ve süresiz banka teminat mektubu,

75.000,- Türk Lirası nakit veya kati ve süresiz banka teminat mektubu,

Kabul teminatı, TIR Komitesi ve Birlik Yönetim Kurulu Kararıyla adayın TIR karnesi kullanma hakkının iptali halinde, teminatın iade edilmemesini gerektirecek bir nedenin ortaya çıkmaması şartıyla, karne hamilinin en son TIR karnesi aldığı tarihten 27 ay sonra iade edilebilir.

Kabul teminatının, adayın 2 yıllık gözden geçirme süresinin sonunda ve karne hamilinin kullandığı TIR karnelerinden dolayı bir ödeme talebinin alınmamış olması ve ciddi bir usulsüzlük olayına karışmamış olması halinde 10.000,- Amerikan Doları kesin ve süresiz teminat mektubu şeklinde teminata düşürülebilir. Teminatın nakit olarak verilmesi halinde teminat miktarı 5.000,- Amerikan Doları olarak uygulanır. Teminatların düşürülmesi hususunda TIR Komitesi yetkilidir.

 

Diğer teminatlar

TIR karnesi ile yapılan bir taşımada, Birlik tarafından bir düzensizlik tespit edildiğinde yada herhangi bir âkit ülkenin gümrük idaresi tarafından, doğrudan karne hamiline veya garanti zincirine (IRU, Kefil Kuruluş ve sigortacı) bir düzensizlik bildiriminde veya ödeme talebinde bulunulduğunda, gümrük idaresi veya Kefil Kuruluş tarafından verilen süre içerisinde Kefil Kuruluşu ve/veya ilgili gümrük idaresini tatmin edecek deliller temin edilmez ise karne hamili söz konusu TIR karnesi ile yapılan taşıma nedeniyle talep edilen veya talep edilebilecek gümrük vergi ve resimlerini güvence altına alacak şekilde tespit edilen meblağı, nakit veya banka teminat mektubu şeklinde ek teminat olarak Kefil Kuruluşa vermek zorundadır.

TIR Sözleşmesi Uygulama Esasları gereğince karne hamillerince verilmesi gereken ek teminatlar, aksi belirtilmedikçe, olası gecikme cezalarını da kapsaması için tahmin edilen veya gümrük talebi nedeniyle bilinen meblağın %30 fazlası ile Birlik tarafından belirlenen döviz cinsinden alınır.

Gümrük vergi ve resimleri ile bunlara ilişkin gecikme faizlerinin miktarının bilinmemesi ve tahmin de edilememesi halinde, gümrük talebine konu eşya değerinin yarısı kadar teminat alınır.

Gümrük vergi ve resimleri ile bunlara ilişkin gecikme faizlerinin miktarının 500 Amerikan Dolarını geçmediğinin tespit edilmesi halinde teminat alınmayabilir.

Eşya değerinin bilinmemesi halinde teminat, eşyanın miktarı ve niteliği göz önüne alınarak talepte bulunan/bulunacak olan ülke kefil kuruluşunun garanti limitini geçmeyecek şekilde Birlik tarafından belirlenecek döviz cinsinden alınır.

Talep Türk gümrük idarelerinden gelmiş ise bu teminat, konunun çözümü için geçecek süre, enflasyon oranları ve benzeri etkenler dikkate alınmak koşulu ile 50.000,- Amerikan Dolarını karşılayacak miktarda Türk Lirası olarak da alınabilir.

İade edilmeyen veya kullanılmadan kayıp edilen TIR karneleri için alınacak teminat

Süresi içerisinde iade edilemeyen veya kullanılmadan kayıp edilen her TIR karnesi için 2.000,- Amerikan Doları nakit veya banka teminat mektubu ya da 3.000,- TL nakit veya banka teminat mektubu verilmek zorundadır. Bu teminatın banka teminat mektubu şeklinde verilmesi halinde, teminat mektubu TIR karnesinin veriliş tarihinden itibaren en az 27 ay geçerli olmak zorundadır.

 

Teminatlarda kefalet

Bir karne hamilinin diğer bir karne hamiline kefil olabilmesi için en az bir yıldan beri TIR Sistemi altında faaliyette bulunuyor olması ve Birlik tarafında da kefaletinin kabul edilebilir bulunması gerekir. Bir karne hamili, en fazla iki karne hamiline kefil olabilir.

 

Tır Karnesi Fiyatları

4 Yapraklı : 93 TL

6 Yapraklı : 204 TL

6 Yapraklı AB : 145 TL

14 Yapraklı : 210 TL

20 Yapraklı : 215 TL

TIR Karnesi Tasdik Ücreti Adet: 15 TL

TIR Karnesi Kayıp Ücreti Adet : 100 TL

TIR KARNESİ TALEP VE TESLİM FORMU