Kayserito Haber

TÜKETİCİ KOMİSYONU


KAYSERİ TİCARET ODASI TÜKETİCİ KOMİSYONU İLE TÜKETİCİYİ KORUMA VE DAYANIŞMA BİRLİĞİ KAYSERİ ŞUBESİNİN

TÜKETİCİNİN KORUNMASI VE BİLİNÇLENDİRİLMESİ FAALİYETLERİ

12.01.2001 tarihinde Kayseri Şubesi açılan TÜKOBİR''in amacı Tüketicinin bilgilendirilmesi, dayanışma sağlanması ve korunmasını sağlamak.amacıyla mevzuata uygun olarak ve tüzüğünde belirtilen şekillerde tüketicinin korunması hizmetlerini yapmaktır.

TÜKETİCİNİN KORUNMASI

Türkiye’de yaşayanlar tüketici hakları konusunda her geçen gün daha duyarlı olmaktadır.

Odamız, gerek mevzuatın kendisine verdiği görevler ve gerekse Tüketici Haklarının kullanılması konusundaki kararlılığı sebepleriyle Oda Tüketici Komisyonu ve Tüko-Bir olarak bu konuda bir çok çalışma yapmaktadır.

Sanayi Bakanlığı tarafından 2001,2002, 2003, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010 ve 2011 yıllarında Geleneksel Tüketici Ödülünü 9 kere alan Odamız, bu yıl da, ilk ve orta öğrenim gören öğrenciler ve öğretmenlere Tüketici Hakları konusunda seminerler verilmesi, medyaya konunun defalarca gündeme getirilmesi ve kanun hakkında ayrıntılı bilgi verilmesini planlamıştır.

Biz, bilinçli tüketicilerin bulunduğu bir ortamda sanayici ve tüccarın daha gayretli olacağı inancındayız.

TÜKETİCİNİN KORUNMASI

Çağımızda bilimsel ve teknolojik gelişmeler ile sanayileşme, insan yaşamını kolaylaştırdığı gibi toplumsal gereksinimleri ve sorunları çok boyutlu ve kapsamlı bir duruma getirmiştir. Bu toplumsal gereksinim ve sorunlar, tüketim ve tüketici hakları kavramının doğmasına neden olmuştur.

Bu çerçevede Tüketicinin Korunması ile ilgili temel bilgiler aşağıda sunulmuştur.

TÜKETİM NEDİR?

Tüketim; mal ve hizmetlerin, insanların gereksinimlerini karşılaması amacı ile doğrudan doğruya kullanılmasıdır. Mal ve hizmetlerin bir üretim için kullanılması ise, dolaylı tüketimdir. Tüketim olayından bazen mal ortadan kalkar. Ekmek ve su tüketimi böyledir. Bir otomobilin veya bir evin tüketimi ise uzun süre alır. Her ikisinde de belirli bir süre sonunda yararlanma imkansızdır. Başka bir deyişle, tüketici aslında malın sağladıklarından yararlanmaktadır. 

TÜKETİCİ KİMDİR? 

Geniş anlamda tüketici; hayatını, varlığını ve çalışmalarını sürdürebilmek için, bir mal veya hizmet edinip kullanan her kişiye denir.

Üretilen ve tüketilen her şey tüketiciyi ilgilendirmektedir. Kentleşmeden çevreye, havadan suya, iğneden ipliğe, sağlıktan güvenliğe, eğitimden kültüre, televizyondan buzdolabına, konuttan gıdaya, ulaşımdan alt yapı hizmetlerine kadar insanı ilgilendiren her şey bir tüketim konusudur ve tüketiciyi ilgilendirmektedir.

EVRENSEL TÜKETİCİ HAKLARI  NELERDİR?

Tüketicilerin, 15 Mart 1962 yılında Amerika Birleşik Devletleri Başkanı John F.J. KENNEDY’nin “Tüketici Haklarının Korunması Özel Mesajı” ile kendilerine tanınan ve günümüze kadar kapsamı genişletilmiş olan evrensel hakları bulunmaktadır. Bunları kısaca şu şekilde özetleyebiliriz:

1)     Tüketicinin Temel İhtiyaçlarının Karşılanması Hakkı : Beslenme, barınma, ısınma, aydınlanma, su bulma, ulaşım, haberleşme hakkıdır.

2)     Sağlık ve Güvenlik Hakkı  : Her türlü mal ve hizmetin yaşam ve sağlık açısından kullanıcılarına zarar vermeyecek durumda bulunması hakkıdır.

3)     Bilgi Edinme Hakkı : Mal veya hizmeti satın alırken doğru karar vermeye yardımcı olacak bilgilerin edinilmesi; yanlış, yanıltıcı, eksik reklam, etiket ve ambalaja karşı korunması hakkıdır.

4)     Mal ve Hizmetlerin Serbestçe Seçilmesi Hakkı (Seçme Hakkı) : Tüketicilere değişik çeşitte, kaliteli mal ve hizmetlerin uygulanan fiyattan sunulması, satış sonrası hizmetlerin yeterli düzeyde olması yanında; satıcının suistimalini gösterir tek taraflı sözleşmeler, sözleşmelerdeki haksız hükümler, zorlayıcı kredi şartları ve baskı yaratan satış yöntemlerine karşı korunma hakkıdır.

5)     Temsil Edilme Hakkı : Tüketicilerle ilgili ekonomik politikaların oluşturulması sürecinde ve kamu organlarında, firmalarda; özellikle ürün geliştirme aşamasında görüşü alınma hakkıdır.

6)     Tazmin Edilme Hakkı : Satın alınan ürünlerin bozuk, eksik veya hatalı çıkması durumunda ayıplı malın geri alınmasını, yenisi ile değiştirilmesi, ayıplı hizmetin yeniden görülmesi, tüketicinin zararlarının tazmin edilme hakkıdır.

7)     Eğitim Hakkı : Tüketicinin kendi hak ve yararlarının koruyup geliştirilmesi, bilinçlenmesi, yönlendirilen değil, yönlendiren tüketici olması amacıyla eğitim kurumlarında eğitilme hakkıdır.

8)     Sağlıklı Bir Çevrede Yaşama Hakkı : Sağlık koşullarına uygun fiziksel çevrede yaşama, çevresel tehlikelerden korunma, günümüz ve gelecek nesiller için doğayı koruma hakkıdır.

ALIŞVERİŞLERİMİZİ NASIL YAPALIM?


a.      Alıverişten önce :

!     Gereksinimler doğru olarak tespit edilmelidir.
!       Bir harcama planı yapılmalıdır. Alınacak malın, gelirle doğru orantılı olmasına dikkat edilmelidir.
!       Alışveriş için en uygun zaman belirlenmelidir. Alışveriş aceleye getirilmemeli ve son ana bırakılmamalıdır. Mümkünse mağazaların tenha olduğu gün ve saatler seçilmelidir. Böylece çok daha dikkatli alışveriş yapabilir ve satıcılardan diğer zamanlara göre daha iyi hizmet alınabilir.
!     Satın alınacak malı ve koşullarını iyi inceleme olanağı bulabilecek kadar alışveriş zamanı ayrılmalıdır.
!     Bazı mallar için farklı fiyat (ucuzluk) dönemleri vardır. Özellikle mevsimlik malların fiyatlarının, mevsim sonunda düştüğü göz önün bulundurulmalıdır.
!     Bir mal veya hizmeti talep etmeden önce piyasa araştırması yapınız. Serbest piyasa ekonomisi düzeninde aynı malı ayrı mekanlarda farklı fiyatlarla bulmak mümkün olmaktadır.
!     Markaları karşılaştırınız. Broşür ve reklamların belirttikleriyle yetinmeyiniz. Ayrıca tanıdıklarımızın da önerilerini dikkate almalıyız.

b.      Alışveriş Sırasında :

!     Asla fişsiz veya faturasız alışveriş yapmayınız. Etiketsiz ürünleri asla satın almayınız. Etiket üzerindeki bilgileri dikkatle okuyunuz. Örneğin: Etikette bulaşık makinasında yıkanmaz diye belirtilen ürünün yıkanması halinde, uğrayacağı zarardan Siz sorumlusunuz veya etiketinde kuru temizleme yazan bir ürünün yıkanmasından ve sonunda uğrayacağınız nahoş durumdan yine Siz sorumlusunuz.

!     Alışveriş listesinin dışına çıkıp, planlanan mallar ve miktarlar dışında alışveriş yapılmamalıdır.

 

!     Alacağınız ürünün etiketinde katkı maddelerini dikkate alınız.
!     Malın üstünde yazan fiyatın dışında nakliye ve servis ücreti adı altında, ek ödemeler yapıp yapmayacağınızı araştırınız.
!     Özellikle gıda, ilaç ve kozmetik ürünlerinde son kullanım tarihlerini arayınız.
!     Dışarıdan ithal yoluyla gelen ve üzerinde Türkçe açıklaması bulunmayan ürünler risk taşırlar. İtibar etmeyiniz.

c.      Dayanıklı Tüketim Maddeleri Satın Alırken Nelere Dikkat Edilmelidir?
!     Firmanın yaygın ve etkin bir servis ağına sahip olup olmadığı araştırılmalıdır.
!     Özellikle dayanıklı tüketim ürünlerinde TSE, CE ve TSEK damgalarını arayınız.
!     İleride olabilecek arızalarda tamiri olmayan ve parçası bulunmayan mallar alınmamalıdır.
!     Satın almaya karar vermeden, alınacak mal ile piyasadaki modeller karşılaştırılmalıdır. Pahalı ve gelişmiş bir model, ihtiyaç fazlası ve işe yaramayacak özelliklere sahip olabilir.
!     Garanti belgesinin neleri içerdiği öğrenilmelidir. (Parça değiştirme, işçilik vb. dahil mi?)
!     Malı satın aldıktan sonra garanti belgesi, satıcı firmaya ya da yetkili servise imzalatılmalıdır.

d.      Alışveriş Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?

!     Alınan malın kullanma ve bakım kılavuzu mutlaka incelenmelidir. Özellikle dayanıklı tüketim mallarında kullanma kitapçığı, kullanım öncesi mutlaka iyice okunmalı, anlaşılmayan özellikler için yetkili servislerden bilgi alınmalıdır.
!    Alışveriş sırasında verilen makbuz, fatura ve garanti belgesi saklanmalıdır.
!     Satın alınan mal hatalı ya da arızalı ise, alınan yere başvurulmalıdır. Sorun çözümlenmediğinde; derneğimize, illerde Sanayi Ticaret Müdürlükleri, ilçelerde Kaymakamlıklar bünyesinde kurulan tüketici sorunları hakem heyetlerine başvurulabilir.
!     Tüketici, yasal haklarını mutlaka kullanmalıdır.

Sonuca ulaşmada ısrarlı ve kararlı olunmalıdır. Ayıplı (Alındığında özürlü olduğu bilinmeyen) mal kabullenilmemeli, yasal işlemler için yetkili kuruluşlara haber verilmelidir.

İYİ BİR TÜKETİCİ AYNI ZAMANDA BİLİNÇLİ BİR ÇEVRECİDİR:

!     Bilinçli bir tüketici alışverişlerinde doğayı ve çevreyi koruma titizliğini de gösterir. Örneğin: Doğada kaybolması güç olan naylon ve plastik kullanımını en aza indirger ve özellikle günlük alışverişlerinde naylon poşet kullanımına son verir. Kullan – at pilleri yerine yeniden doldurulan piller, spreylerde “ozon dostu” olanlar tercih edilir. İyi bir tüketici daha az çöp üretir.
!     İyi bir tüketici, aldığı ürünlerin ambalajlarının geri atık olarak kullanılabileceğini de dikkate alır ve geri atıkların toplanmasında da özen gösterir.
!     İyi bir tüketici, cep telefonlarının sağlığına zararlı olduğunu bilir, çok kısa ve çok zorunlu olduğu zaman kulaktan en az 1 cm . uzakta tutarak konuşur. Çoğu kez kulaklık kullanır.
!     İyi bir tüketici, gürültü kirliliği yapacak her türlü davranıştan kaçınır.
!     İyi bir tüketici, YEŞİL’i tüketmez; YEŞİL’i korur ve YEŞİL üretir.

İYİ BİR TÜKETİCİ ENERJİ TASARRUFUNA DA DİKKAT EDER:

İyi bir tüketici, ülkesinin kalkınmasında enerjinin ne kadar önemli olduğunu bilir, sahip olduğu enerjiyi boşa harcamaz, enerji tasarrufuna dikkat eder.

!     İyi bir tüketici, dişlerini fırçalarken, traş olurken, otomobilini yıkarken boşa akan musluk sularının boşa giden paralar olduğunu bilir.
!     İyi bir tüketici, radyosunu, televizyonunu açık bırakmaz.
!     İyi bir tüketici, benzin sarfiyatını önlemek için genelde toplu taşıt araçlarını kullanır.
!     İyi bir tüketici, üstelik de hava kirliliği yapan kaloriferini sonuna kadar yakıp, serinlemek için penceresini açmaz.
!     İyi bir tüketici, enerji koruyucu lambalarla aydınlatma maliyetini %75 azaltabilir.
!     İyi bir tüketici, çok sayıda düşük güçte ampul yerine, yüksek güçlü tek bir ampul kullanır.

İYİ BİR TÜKETİCİ ÖRGÜTLÜDÜR:

!     İyi bir tüketici, kendi sorunlarına olduğu kadar toplum sorunlara da sahip çıkar.
!     İyi bir tüketici, düşünen, sorgulayan, gerektiğinde tepki göstererek hakkını arayan kişidir. Bu nedenle sivil toplum kuruluşlarına üye olur.
!     İyi bir tüketici, bilir ki bağıran tek bir sesin duyulması güçtür. Fakat birleşen seslerin “SES” getireceğinin de bilincindedir.

İYİ BİR TÜKETİCİ OLMANIN YOLLARI:

Tüketici sadece mal değil hizmette tüketendir. Biz tüketici olarak kendimizi önce kendimiz korumalıyız. Bu nedenle de kendimizi en iyi mal ve hizmete layık görmeliyiz. Bize sunulacak bozuk, eksik mal veya hizmeti “kendimize biçilen bir değer” olarak görüp tepkimizi ortaya koymalıyız. “ Bir Türk vatandaşı olarak ben kendimi, en iyi mal hizmete layık görüyorum” tezini düstur edinmeli, tersi durumunda da hakkımızı her yolda aramalıyız.

ELEKTRONİK KİRLENMEDEN NASIL KORUNULABİLİR?

!     Evde kullanılan elektrikli aletleri fişli bırakmayınız.
!     Saç kurutma makinalarını kısa aralıklarla durdurunuz.
!     Bilgisayar ekranından en az 60 cm . uzak durunuz.
!     Televizyon ve radyonuzu açık bırakmayınız. Ekranla aranızda 2m. Aralık bırakınız ve TV’nin arkası dışarıya çevrili olsun. TV’nizi asla kırmızı “START” tuşunda bırakmayınız.
!     Elektrikli battaniyeleri önceden ısıtarak fişi çektikten sonra kullanınız.

!     Çocuklara, hastalara, hamilelere cep telefonu kullandırtmayınız.
!     Cep telefonunu kılıfıyla ve  kulaklıkla az ve öz kullanınız.
!     Cep telefonunuzun CE damgası taşımasına dikkat ediniz.
!     Radyo, TV vericilerinin, radarların, yüksek gerilim hatlarının ve elektrik santrallerinin yakınlarında ikamet etmeyiniz.

HAKLARIMIZI NERELERDE ARAYALIM?

* Her şeyden önce örgütlenelim. Çevremizdeki “Tüketici Örgütleri”ne üye olalım. Gerektiği yerde binlerce yürek “Tek bir yürek” gibi en üst yerlerde hakkınızı arayabilirsiniz.

* İlimizde Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü, Kocasinan Kaymakamlığı, Melikgazi Kaymakamlığı, Ticaret Odası, Esnaf Sanatkarlar Odaları Birliği, Sanayi Odası, TSE, Tüko-Bir(Tüketiciyi Koruma ve Dayanışma Birliği Derneği Kayseri Şubesi), Tüketiciyi Koruma Derneği, Tüketiciler Birliği Derneği Kayseri Şubesi gibi kurumlarda ve sivil toplum örgütlerinden yardım alarak  hakkınızı arayabilirsiniz.

 

Şikayetlerinizi iletebileceğiniz yerler:

* Ticaret İl Müdürlüğü :220 12 02

* Melikgazi Kaymakamlığı :222 68 51

* Kocasinan Kaymakamlığı :338 28 55

 * TSE :321 11 06

 * Ticaret Odası :222 45 28-29

 * Tüko-Bir Kayseri Şubesi :231 60 04-05

 

Tüketiciyi Koruma ve Dayanışma Birliği Kayseri Şubesi

-   Tüketici Derneği -   232 77 10
-   Tüketiciler Birliği Derneği Kayseri Şubesi

TÜKETİCİ KOMİSYONU